heimwee.info

… powered by Holland at Home

De Nederlandse taal

Je zou het niet zeggen, maar de Nederlandse taal is de derde na grootste Germaanse taal van Europa. Dit komt omdat er behalve in Nederland ook in België en de Franse en Duitse grensstreek Nederlands wordt gesproken. In Nederland zelf spreekt men behalve Nederlands ook Fries, Limburgs en Zeeuws, alle drie talen die verwant zijn aan het zogenaamde Standaardnederlands. Overigens worden het Zeeuws en Limburgs door taalkundigen niet als een andere taal beschouwd, zij zien het als een Nederlands dialect. Het Fries zien zij wel als een andere taal, en daarom heeft het een officiële status, naast het Nederlands natuurlijk.

De Nederlandse taal is een West-Germaanse taal en heeft grote overeenkomsten met het Engels en het Duits, wat verklaart waarom veel Nederlanders het makkelijk vinden om Duits of Engels te leren.

Het ontstaan van de Nederlandse taal

De Nederlandse taal bestaat officieel pas sinds 1612, maar ook aan het begin van de Middeleeuwen werd er in de streken die nu onderdeel van Nederland vormen al Nederlands gesproken. Deze vroeger variant van het Nederlands noemen taalhistorici Oudnederlands. Omdat er in die tijd nog geen uniforme regels waren voor de spelling en grammatica – er was ook nog niet veel op schrift gezet – verschilde het Oudnederlands per streek. Vanaf de twaalfde eeuw werd het Middelnederlands gesproken, maar ook in die tijd verschilde de spelling van streek tot streek, omdat de spelling precies was zoals het uitgesproken werd, en die uitspraak verschilde per regio. Toen in de zestiende eeuw meer en meer mensen begonnen te lezen en te schrijven begon men ernaar te streven om de Nederlandse spelling wat uniformer te maken. Een goed voorbeeld van zo’n poging was de Statenvertaling uit 1637, de eerste bijbel in het Nederlands. De spelling en de woordkeuze waren een samenraapsel van diverse Nederlandse streekdialecten. Daarnaast werden veel nieuwe woorden verzonnen, die tot op de dag van vandaag nog worden gebruikt. De Statenvertaling is overigens niet het oudste boek in het Nederlands, dat zijn de Wachtendonckse Psalmen uit circa 900. Dit was een manuscript vol Latijnse psalmen die deels in het Oudnederlands waren geschreven.

In de Middeleeuwen en Renaissance werd er niet veel in de Nederlandse taal op papier gezet, en wat er in die tijd werd geschreven bestond vooral uit gedichten. Pas na 1750, toen er allerlei literaire genootschappen werden gesticht en mensen beroepsmatig begonnen te schrijven, nam de hoeveelheid Nederlandse literatuur toe, maar daar kwam tijdelijk een einde aan toen Nederland door Napoleon werd bezet. In deze periode kreeg de Franse taal steeds meer invloed, en er was zelfs een tijd dat Nederlandse literatuur helemaal verboden was. Gelukkig duurde dat niet lang, en toen Napoleon was vertrokken leefde de Nederlandse literatuur direct weer op. Diverse Nederlandse auteurs raakten geïnspireerd door Britse romantici zoals Walter Scott en Lord Byron. Het idealisme verdween na de Tweede Wereldoorlog echter geheel uit de Nederlandse literaire werken, en daarvoor kwam de rauwe dagelijkse werkelijkheid in de plaats, die nog steeds kenmerkend is voor de moderne Nederlandse letteren.

De Nederlandse Taalunie, wiens belangrijkste leden Nederland en Vlaanderen zijn, is vandaag de dag verantwoordelijk voor onder andere de spellingsregels, uniformiteit en belangenbehartiging van de Nederlandse taal.

De Nederlandse taal op de wereldkaart

Nederlands is de officiële taal in Nederland en Vlaanderen. Alhoewel in de grensgebieden van Noord-Frankrijk en Duitsland ook Nederlands of varianten daarop worden gesproken is het daar geen officiële taal en het Nederlands wordt daar ook niet erkend, ook niet als minderheidstaal. Het Nederlands heeft wel een officiële status op de Caribische eilanden Curaçao, Aruba en Sint-Maarten en in Suriname, een gevolg van het koloniale verleden van Nederland. Het Afrikaans is een variant op het Nederlands en wordt beschouwd als één van de elf officiële talen in Zuid-Afrika, en ook in Namibië is het erkend als een regionale taal. Elders in de wereld heeft het Nederlands nergens een officiële status, maar desondanks wordt de taal in nog heel veel andere uithoeken van de wereld gesproken. Dit heeft niet alleen te maken met het koloniale verleden van Nederland, maar ook met de vele Nederlandse emigranten die zich in de loop der eeuwen over de wereld hebben verspreid en daar hun taal hebben verankerd in de samenleving.

Zo spreken veel ouderen in Indonesië en Nieuw-Guinea nog steeds een paar woordjes Nederlands, en ook hebben zij nog altijd een aantal officiële wetsteksten die alleen in het Nederlands geschreven zijn. De officiële taal van Indonesië is het Bahasa Indonesia, en aan de vele Nederlandse leenwoorden die je in deze taal kunt ontdekken kun je de invloed van de Nederlandse taal nog herkennen. Ook in de Verenigde Staten en Canada wordt nog steeds een aardig woordje Nederlands gesproken. Dat komt door de ruim 5 miljoen inwoners die met de Nederlandse taal zijn grootgebracht. De taal wordt hier levend gehouden door de vele Nederlandse clubs en verenigingen. De meeste Nederlanders wonen in de Amerikaanse staten Wisconsin, Michigan en Iowa en de Canadese steden Vancouver, Ottawa en Toronto. In Australië en Nieuw-Zeeland wonen ook een groot aantal mensen met een Nederlandstalige achtergrond. Omdat er in Australië ook veel Zuid-Afrikanen wonen zijn er op dit continent relatief heel wat mensen die Nederlands spreken en/of verstaan.

Nederlands onderwijs

In landen waar de Nederlandse taal een officiële status heeft wordt de taal onderwezen op scholen en kan men Nederlands op universitair niveau studeren. In de rest van de wereld is het slechts op enkele universiteiten mogelijk om Nederlands als hoofd- of bijvak te kiezen. Toch zijn er niet veel mensen die Nederlands willen leren,  uiteraard omdat Nederlands geen ‘wereldtaal’ is zoals het Engels, Spaans of Chinees. Meestal komt de behoefte om Nederlands te leren voort uit het feit dat men Nederlandse voorouders of een Nederlandse partner heeft, of omdat men voor kortere of langere periode in Nederland gaat wonen. In Nederland wordt al jaren speciaal onderwijs gegeven aan anderstaligen, dit wordt in de volksmond ook wel NT2 (Nederlands als 2e Taal) genoemd. Sinds 2007 is dit specifieke taalonderwijs verplicht voor Nederlandse immigranten van buiten de EU die een inburgeringcursus moeten volgen.

Veel buitenlanders vinden het moeilijk om Nederlands te leren, zelfs mensen die een moedertaal hebben die verwant is aan het Nederlands, zoals het Engels of het Duits. Voor Britten en Duitsers is vooral de uitspraak een struikelblok, zoals de harde ‘G’ en de vele op elkaar lijkende combinaties van klinkers zoals eu, uu en ui. Toch lijken veel Nederlandse woorden heel erg op het Engels of Duits, zoals:

Nederlands Duits Engels
Wafel Waffel Waffle
Stroop Sirup Syrup
Pannenkoek Pfannkuche Pancake
Kaas Käse Cheese
Boter Butter Butter

 

3 reacties op “De Nederlandse taal

  1. Pingback: Nederlandse creooltalen: Hollands, maar dan anders! | heimwee.info

  2. Loek
    02/08/2012

    > …
    > Ook in de Verenigde Staten en Canada wordt nog steeds een aardig woordje
    > Nederlands gesproken. Dat komt door de ruim 5 miljoen inwoners die met de
    > Nederlandse taal zijn grootgebracht.
    > …

    Alsi k naar de US census cijfers voor 2010 kijk, zie ik dat er in 132191 inwoners zijn die in meer of mindere mate Nederlands spreken. Ik vermoed dat er waarschijnlijk ook nog wel een aantal in Canada zijn, maar ik kom dan toch echt niet aan 5 miljoen. Is er een bron voor dit getal?

    • hollandathome
      03/08/2012

      Hoi Loek,

      De informatie komt oa. van Wikipedia. Hier staat: “In de Verenigde Staten wonen zo’n vijf miljoen mensen van Nederlandse of Vlaamse afkomst”. Echter, velen van hen spreken waarschijnlijk niet meer dagelijks Nederlands, dus het getal dat jij noemt zal waarschijnlijk betrekking hebben op de mensen die nog steeds thuis Nederlands spreken.

      groeten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: