heimwee.info

… powered by Holland at Home

Het koloniale culinaire erfgoed van Nederland

Dankzij handelsondernemingen als de VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) en de WIC (West-Indische Compagnie) stond de Republiek de Zeven Nederlanden in de Gouden Eeuw goed op de kaart, niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk. De VOC en WIC deden het zelfs zó goed in de internationale handel dat zij lange tijd het monopolie op de scheepvaart en handel tussen Europa en een deel van Afrika en tussen Europa en Azië in handen hadden.

Nadat beide multinationals failliet gingen werden de koloniën overgenomen door de Nederlandse staat. Het aantal koloniën dat Nederland onder haar hoede nam brokkelde echter langzaam af. Tegen 1815 had Nederland alleen nog Suriname, de Nederlandse Antillen, Nederlands-Indië (het latere Indonesië) en Nederlands Nieuw-Guinea in handen en na de Tweede Wereldoorlog werden Indonesië (1949) en Suriname (1975) onafhankelijk. De eilanden van de Nederlandse Antillen die momenteel nog onder Nederland vallen zijn ofwel een onafhankelijk land binnen het Koninkrijk der Nederlanden of een ‘bijzondere gemeente’. In het verleden heeft Nederland geprobeerd veel invloed uit te oefenen op haar koloniën, maar de koloniën hadden net zo goed invloed op Nederland, wat vooral op culinair vlak nog steeds goed te zien is!

De Indische keuken

Geen dorp of stad in Nederland is compleet zonder een Chinees-Indische afhaal, en ook de supermarkten in Nederland hebben allemaal een grote collectie Indische (Indonesische) producten. Veel Nederlanders denken dat de traditionele Indische keuken heel authentiek is, maar dit is verre van waar. De Nederlanders die ooit in Nederlands-Indië woonden konden namelijk niet echt wennen aan de pittige en exotische gerechten die zo herkenbaar zijn voor de Indonesische keuken. Om die reden werden veel gerechten aangepast aan de smaakpapillen van de Nederlanders; ze werden veel minder pittig gemaakt, en ook werden ze anders of op een ander moment van de dag opgediend. Een goed voorbeeld van een typisch Nederlands-Indisch fenomeen is de Indische rijsttafel, waarbij talloze Indische gerechten en bijgerechten zoals babi pangang, nasi en bami goreng , babi ketjap, atjar tjampoer, sambal oelek, kroepoek en seroendeng tegelijkertijd op tafel worden gezet. De Indische rijsttafel heeft echter niets met de Indonesische eetcultuur te maken want Indonesiërs eten nooit zoveel verschillende gerechten bij één maaltijd; het is een Nederlandse uitvinding van Indiëgangers die uitgebreid verwend wilden worden en zich graag lieten bedienen door veel personeel. Toen Indonesië onafhankelijk werd, werd de traditie van rijsttafels voortgezet door Chinezen die in Indonesië woonden en naar Nederland trokken om daar Chinees-Indische restaurants te openen. Als gevolg daarvan werden al snel veel Indische gerechten zoals nasi goreng, loempia’s én de rijsttafel populair bij een bredere laag van de Nederlandse bevolking.

De keuken van Suriname

Lange tijd was de Surinaamse keuken vrij onbekend in Nederland. Pas toen Suriname in 1975 onafhankelijk werd en grote aantallen Surinamers naar Nederland trokken werd de Surinaamse keuken bekender bij een groter publiek, en dan vooral in de Randstad waar zich veel Surinamers vestigden. Omdat de bevolking van Suriname een zeer diverse samenstelling heeft en hun (voor)ouders afkomstig zijn uit diverse landen en continenten (zoals Afrika, Indonesië, India en China) is de Surinaamse keuken enorm veelzijdig en onder te verdelen in onder andere de Creoolse, Javaanse, Hindoestaanse en Chinese keuken. In al deze keukens vormt rijst vaak de basis, waarbij vaak cassave, tayer, kip en/of vis en roti worden geserveerd. Vooral in de grote steden zijn veel Surinaamse eethuisjes en restaurants te vinden, die bijvoorbeeld pom, zoutvlees, bakkeljauw, kouseband, okra en boulanger op de menukaart hebben staan. Veel van deze gerechten worden op smaak gemaakt met de Madame Jeanette, een hele pittige chilipeper die het formaat van een golfballetje heeft. Een typisch Surinaams afhaalgerecht is het broodje kipkerrie, dat met pepers en zuur wordt geserveerd. Misschien vind je de combinatie van kipkerrie en een broodje een beetje raar, maar als je het eenmaal geproefd hebt weet je waarom deze snelle hap zowel bij Surinamers als Nederlanders zo populair is! Veel Nederlandse supermarkten spelen handig in op de toenemende populariteit van Surinaamse producten en verkopen tegenwoordig ook masala (kerriepoeder), Surinaamse pindakaas, zoutvlees en soms zelfs Surinaamse frisdrank.

De Nederlandse Antillen

De Antilliaanse keuken is niet zo heel erg bekend in Nederland. Antilliaanse gerechten lijken voor een leek in eerste instantie misschien wat op Surinaamse gerechten, maar de Antillianen hebben toch echt hele eigen typische gerechten, zoals funchi, pan bati en sopitu. Zelfs in de grote steden van Nederland zijn Antilliaanse eettentjes schaars, dus als je eens wat Antilliaanse gerechten wil proeven kun je het beste naar het Kwakoefestival gaan, een sportevenement en culinair festijn dat elke zomer in de Amsterdamse Bijlmer wordt gehouden. Op dit festival vind je overigens ook veel Surinaamse stalletjes, die allemaal heerlijke kook- en barbecueluchtjes verspreiden en je even helemaal op de Antillen of in Suriname laten wanen…

Eén reactie op “Het koloniale culinaire erfgoed van Nederland

  1. Pingback: Zo maak je… een echte Indische rijsttafel | heimwee.info

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: