heimwee.info

… powered by Holland at Home

Geschiedenis van Hollandse ontbijtkoek

In bijna elk Nederlands gezin neemt ontbijtkoek een prominente plaats in op de ontbijttafel, en ook bij de lunch en als tussendoortje wordt vaak ontbijtkoek gegeten. Is ontbijtkoek eigenlijk wel typisch Hollands, en hoe komt het dat veel Nederlanders zo verzot zijn op deze zoete en kruidige bruine koek?

Ontbijtkoek!

Ontbijtkoek in de klassieke oudheid

Alhoewel ontbijtkoek uitermate populair is in Nederland, is het eigenlijk geen typisch Hollandse uitvinding. Meer dan 4000 jaar geleden werd namelijk al een voorloper gegeten van de ontbijtkoek die wij vandaag de dag kennen, en wel door de oude Egyptenaren. Ten tijde van Farao Ramses III bijvoorbeeld werd er een granenkoek met honing, kaneel en peper gebakken, die dankzij de zoete smaak favoriet was bij het doen van offers. Ook in de Griekse oudheid was een zoete koek die veel wegheeft van de modern ontbijtkoek razend populair. Volgens de oude geschriften oogstten Griekse koekbakkers veel roem met hun versie van de ontbijtkoek, en at de filosoof Socrates vaak van deze koek als hij toespraken hield. Naast de Egyptenaren en Grieken hielden ook de Romeinen erg van ontbijtkoek, die zij met name aten bij bijzondere gelegenheden. De reden dat ontbijtkoek door onze verre voorvaderen gezien werd als een luxe product komt omdat er voor de bereiding ervan peper werd gebruikt, een specerij die in die tijd erg schaars en dus duur was. Bovendien werd aan peper bijzondere eigenschappen toegeschreven, men dacht bijvoorbeeld dat het boze geesten kon afschrikken

Ontbijtkoek in Nederland

De ontbijtkoek, zoals die in de oudheid werd gebakken, maakte in de loop der eeuwen een ware evolutie door. Eén van de grootste veranderingen werd teweeg gebracht door ontdekkingsreizigers, die met allerlei nieuwe kruiden en specerijen naar Europa kwamen. Koekbakkers begonnen ijverig te experimenteren, wat tot gevolg had dat er op een gegeven moment alleen al in Nederland en België honderden verschillende soorten ontbijtkoek werden gebakken.

Uit gemeentearchieven blijkt dat er in Nederland al vanaf de 16e eeuw professioneel ontbijtkoek werd gebakken, en dan met name in Zuid-Holland, Overijssel, Groningen, Friesland en Brabant. Het bekendste merk ontbijtkoek van Nederland is Peijnenburg, dat inmiddels meer dan 125 jaar bestaat. Het gelijknamige bedrijf werd in 1883 opgericht door bakker Harry Peijnenburg, in het Brabantse plaatsje Geldrop. Tot zo’n 8 jaar geleden was Koninklijke Peijnenburg een oer-Hollands bedrijf, maar in 2006 werd het overgenomen door Lotus Bakeries in het Belgische Lembeke, die als belangrijkste doel heeft om nóg meer harten te winnen voor de alom begeerde Hollandse Peijnenburg ontbijtkoek, zowel binnen Nederland als daarbuiten.

Ontbijtkoek weetjes

  • Eén van de belangrijkste kenmerken van ontbijtkoek is dat het peper bevat, vandaar dat veel mensen in het zuiden van Nederland ontbijtkoek meestal peperkoek
  • De bekendste Nederlandse varianten op ‘gewone’ ontbijtkoek zijn: Deventerkoek, gemberkoek, Groningerkoek, kandijkoek en kruidkoek.
  • Ontbijtkoek wordt in Nederland traditioneel gegeten op verjaardagen en begrafenissen, dankzij de ingrediënten peper en honing die respectievelijk verdriet en blijdschap symboliseren.
  • Tot op de dag van vandaag wordt er tijdens Nederlandse kinderverjaardagspartijtjes vaak aan ‘koekhappen’ gedaan, een spelletje waarbij kinderen moeten proberen om, geblinddoekt en met de handen op de rug, zo snel mogelijk een plakje ontbijtkoek dat aan een draadje hangt op te eten.

Lees je dit artikel liever in het Engels? Breng dan eens een bezoekje aan onze Engelstalige zusterblog Dutch Community, speciaal bestemd voor Nederlandse emigranten die Engels als moedertaal hebben en expats die in Nederland wonen of daar gewoond hebben en heimwee hebben naar Nederland.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: